Το Ethnofest – Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας και το Goethe-Institut Athen σάς προσκαλούν στο τρίτο επεισόδιο της σειράς κινηματογραφικών προβολών History Projected 2026, την Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026 στις 20:30. Το πρόγραμμα του επεισοδίου με τίτλο «Future is Consciousness» περιλαμβάνει τις ταινίες Practical Fiction του Αλέξανδρου Πισσούριου, This makes me want to predict the past της Cana Bilir-Meier, και John Lilly and the Earth Coincidence Control Office των Michael Almereyda και Courtney Stephens.
Η σειρά Predicting the Present [Προβλέποντας το παρόν]
Οι συζητήσεις για το μέλλον ή για το παρελθόν έχουν ένα κοινό στοιχείο: την περιορισμένη πρόσβαση σε μια χρονικότητα που δεν μπορούμε να βιώσουμε από πρώτο χέρι. Η τρίτη διοργάνωση του κύκλου Προβολές της Ιστορίας (History Projected) όχι μόνο εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους η ιστορία φανερώνεται στο εδώ και τώρα, αλλά επίσης διαπιστώνει ότι η αναμόχλευση κάθε περασμένης εποχής περιλαμβάνει αναγκαστικά ξέφρενες εικασίες, επιθυμίες που περιμένουν να εκπληρωθούν, και μεγάλες προσδοκίες· αντιστρόφως, κατανοεί ότι η ανθρώπινη ανάγκη να γνωρίζουμε τι μέλλει γενέσθαι έχει τις ρίζες της σε κάποιες προδομένες διαθήκες. Μια συλλογή εικόνων και φαντασιακών αναπαραστάσεων φιλοδοξεί να ανακατέψει και να μοιράσει την τράπουλα, να ρίξει τα ζάρια, να διαβάσει τ’ άστρα, να περπατήσει στους αιθέρες — να κάνει οτιδήποτε μπορεί ώστε να χτίσει αστερισμούς σκέψης και να συμφιλιωθεί με την τυχαιότητα της παρούσας συνθήκης.
Eπιμέλεια προγράμματος: Γκέλυ Μαδεμλή
Επεισόδιο #3: Future is Consciousness [To μέλλον είναι συνείδηση]
Ο Γερμανός φιλόσοφος Βάλτερ Μπένγιαμιν παρομοίαζε τη μνήμη με ένα θέατρο –μια σκηνή μέσα στην οποία οι εικόνες ενδέχεται περιστασιακά να παρελαύνουν μπροστά μας– και όχι με ένα όργανο παρατήρησης. Η πρότασή του να χρησιμοποιηθεί η έννοια του «αστερισμού» ως εργαλείο επιστημολογίας αποδεικνύει ένα και μόνο γεγονός: ότι η κατανόησή μας για τον χρόνο και την ανθρωπότητα είναι θέμα αντίληψης και συνειδητού πειραματισμού.
Συνόψεις ταινιών
Practical Fiction
Αλέξανδρος Πισσούριος (Κύπρος, 2009, 10΄)
«Μοιάζει να μπορούμε να συναντηθούμε και να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον μόνο μέσα σε ανώνυμες συναντήσεις, σαν να μπορούν δυο άνθρωποι να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλο μόνο όταν ξεχνούν τον εαυτό τους παρουσία του άλλου». (Adam Phillips, On Flirtation)
This makes me want to predict the past
Cana Bilir-Meier (Γερμανία, Αυστρία, 2019, 16΄)
Μια ταινία Super 8 σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας ομάδας εφήβων μεταναστών στο εμπορικό κέντρο Olympia του Μονάχου, όπου το 2016, κατά τη διάρκεια μιας ρατσιστικής επίθεσης, εννιά νέοι προσφυγικής καταγωγής δολοφονήθηκαν και πολλοί άνθρωποι τραυματίστηκαν σοβαρά. Η κάμερα ακολουθεί δύο τινέιτζερ στην καθημερινή τους περιπλάνηση μέσα στο εμπορικό κέντρο, εστιάζοντας στα όνειρα και στις ελπίδες τους, καθώς και στους φόβους και τους εφιάλτες τους. Ξανά και ξανά, η φαντασία μπλέκεται με την πραγματικότητα, καθώς σκηνές από το «άχρονο» θεατρικό έργο Düşler Ülkesi [Χώρα των ονείρων, 1982] προσκαλούν επί σκηνής ερασιτέχνες ηθοποιούς –με ή χωρίς μεταναστευτική καταγωγή– να αναπαραστήσουν καθημερινές σκηνές από τη ζωή των λεγόμενων «φιλοξενούμενων εργατών», δίνοντας μια περφόρμανς για τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες, τις υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν, τις προκαταλήψεις και τις παρεξηγήσεις.
John Lilly and the Earth Coincidence Control Office
Michael Almereyda, Courtney Stephens (ΗΠΑ, 2025, 90΄)
Ο Γάλλος σκηνοθέτης Georges Franju είχε κάποτε δηλώσει: «ανέκαθεν με τραβούσαν οι εκπορεύσεις του αλλόκοτου». Οι δύο σκηνοθέτες αποδεικνύονται άξιοι κληρονόμοι αυτού του σαγηνευτικά αινιγματικού είδους κινηματογράφου, καθώς βυθίζονται στον αλλόκοτο και μυστηριώδη κόσμο του John C. Lilly μέσα από αρχειακό υλικό, οικογενειακές ταινίες, όψεις της ποπ κουλτούρας και συνεντεύξεις με σύγχρονούς του από τον χώρο της επιστήμης και της τέχνης. Εικονοκλάστης επιστήμονας, του οποίου τα πειράματα με δελφίνια και παραισθησιογόνες ουσίες (LSD και κεταμίνη) άνοιξαν νέους δρόμους προς τη συνείδηση αλλά και προς την κατανόηση των δικαιωμάτων των κητωδών ως έμβιων όντων με νοημοσύνη, ο Lilly είχε επίσης έντονη ροπή προς τη θεατρικότητα και τη φαντασία – κάτι που αργότερα στη ζωή του τον οδήγησε στην αυτοκαταστροφή. Στην αναζήτησή του νέων μορφών επικοινωνίας και απόκοσμης εμπειρίας, ο Lilly επινόησε τη δεξαμενή αισθητηριακής απομόνωσης (ή «κάψουλα επίπλευσης») και, σε συνεργασία με τον ανθρωπολόγο Gregory Bateson, επέβλεψε τα περίφημα πειράματα στα οποία μια ερευνήτρια συμβίωνε με ένα νεαρό αρσενικό δελφίνι μέσα σε ένα μερικώς πλημμυρισμένο σπίτι: οι έρευνες αυτές ενέπνευσαν δύο πολύ διαφορετικές ταινίες του Χόλιγουντ (The Day of the Dolphin και Altered States), αλλά και σοβαρότερες μελέτες γύρω από τη νευροβιολογία και τη γλωσσολογία. Μέσα από αυτή τη συνάντηση πνευμάτων και με φόντο τα ραγδαία μεταβαλλόμενα πεδία της στρατιωτικής ιατρικής κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου τη δεκαετία του 1950, την ψυχεδελική αντικουλτούρα των 60s και της περιβαλλοντικής πρωτοπορίας των 70s, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε στην κληρονομιά του Lilly ένα συλλογικό ονειρικό τοπίο του 20ού αιώνα.